Ogłoszenie upadłości firmy a zaliczki i zadatki klientów — jak zgłaszać roszczenie o zwrot?

Mirek, u mnie w praktyce to często wygląda podobnie: po ogłoszeniu upadłości syndyk „spina” temat w pieniądzu i każe zgłaszać zwrot jako zwykłą wierzytelność, niezależnie od tego, czy klient wpłacił zaliczkę czy zadatek. Różnica jest taka, że zadatek z definicji ma swoje konsekwencje przy niewykonaniu umowy, ale w upadłości i tak zwykle kończy się na tym, że dochodzi się konkretnej kwoty (zwrotu wpłaty, ewentualnie w podwójnej wysokości, jeśli ktoś tak to uzasadnia). Roszczenie o „wydanie świadczenia” (towaru/usługi) teoretycznie brzmi inaczej, tylko że przy braku realizacji i braku realnej możliwości wykonania umowy syndyk rzadko idzie w wydawanie czegokolwiek, tylko w rozliczenie pieniężne. Zdarzały mi się też sytuacje, że syndyk prosił o doprecyzowanie podstawy: czy to jest odstąpienie/rozwiązanie umowy i żądanie zwrotu, czy zgłoszenie szkody za niewykonanie. W praktyce kluczowe jest, jak to ubierzesz w tytuł wierzytelności i jakie dokumenty masz (umowa, potwierdzenia wpłat, korespondencja). Wtedy łatwiej obronić, skąd się bierze kwota i dlaczego to nie jest „jakaś” ogólna należność. Aneta, o jakiej branży mówisz i czy w umowach masz zapis wprost, że wpłata to zadatek, a nie zaliczka?

Też mam podobne obserwacje: przy niewykonanej usłudze/dostawie zarówno zaliczka, jak i zadatek zwykle „spadają” do zgłoszenia jako wierzytelność pieniężna na kwotę wpłaty, a próby forsowania roszczeń o wydanie świadczenia rzadko mają sens, bo i tak kończy się rozliczeniem w pieniądzu. Chodziło mi o to, czy widziałaś w praktyce sytuacje, gdzie zadatek realnie traktowano inaczej niż zaliczkę (np. przy odstąpieniu od umowy przed upadłością)?

Też mi się to tak układa w praktyce: przy niewykonanej usłudze/dostawie zaliczka zwykle idzie jako wierzytelność pieniężna do zgłoszenia, a przy zadatku często kończy się to albo żądaniem zwrotu (gdy umowa upada), albo sporem o „podwójny” zadatek, który i tak finalnie sprowadza się do kwoty w zgłoszeniu. Pytanie doprecyzowujące: chodzi Ci o klasyczną sprzedaż/usługę B2C i umowę zawartą przed dniem ogłoszenia upadłości?

Mam podobne obserwacje jak Ty: przy niewykonanej usłudze/dostawie zaliczka w praktyce zazwyczaj „ląduje” jako zwykła wierzytelność pieniężna do zgłoszenia w upadłości, bo po niewykonaniu i odstąpieniu od umowy sensownie da się to ująć jako roszczenie o zwrot kwoty. Z zadatkiem częściej robi się ślisko, bo teoretycznie wchodzą w grę konsekwencje zadatku (czasem nawet „podwójny”), ale w upadłości i tak często kończy się to próbą ujęcia w pieniądzu i walką o uznanie wysokości oraz podstawy. Roszczenie „o wydanie świadczenia” widzę raczej tam, gdzie da się wskazać konkretną rzecz do wydania (albo wyodrębnione mienie), a nie sam zwrot wpłaty. Masz na myśli upadłość likwidacyjną, czy z możliwością zawarcia układu?